De meesten van ons hebben geleerd dat conflicten in een relatie een teken zijn dat er iets mis is. Dat de ideale relatie er een is waarin je zelden oneens bent, en waar vrede heerst. Maar wat als het tegenovergestelde waar is? Wat als de afwezigheid van conflicten eigenlijk een waarschuwingsteken kan zijn — en de gezonde ruzies degenen zijn die de relatie levend houden?
Conflicten zijn niet de vijand — vermijding is het
Relatieonderzoeker John Gottman heeft decennia lang paren bestudeerd en ontdekt iets verrassends: Het is niet de hoeveelheid conflicten die bepaalt of een paar bij elkaar blijft, maar hoe zij ermee omgaan. Paren die nooit ruziën, zijn niet noodzakelijk gelukkig — zij hebben misschien alleen geleerd om de moeilijke gesprekken te vermijden. En wat je vermijdt, groeit groter in stilte.
Een gezond conflict is er een waarin beide partijen durven te zeggen wat op hun hart ligt, omdat zij vertrouwen dat de relatie het kan dragen. Het vereist geen overeenstemming — het vereist aanwezigheid. Wanneer twee mensen het oneens zijn en toch kiezen om in het gesprek te blijven in plaats van zich terug te trekken, gebeurt er iets belangrijks: zij tonen elkaar dat zij begrip prioriteren boven zelfbescherming.
Wanneer is het conflict een teken van sterkte?
Een conflict is gezond wanneer het voortvloeit uit echte nieuwsgierigheid in plaats van een verlangen om te winnen. Wanneer je zegt "Ik begrijp niet waarom je zo reageerde — kun je me helpen dit te begrijpen?" in plaats van "Je overreageerde weer." Dit kleine verschil in benadering verandert alles.
Psycholoog Sue Johnson, die de relatieterapiemethode EFT (Emotionally Focused Therapy) heeft ontwikkeld, wijst erop dat de meeste conflicten in een relatie niet gaan over waar zij uit lijken te gaan. De discussie over wie vergat de vaatwasser uit te ruimen, gaat zelden over de vaatwasser. Het gaat erover je gezien, gerespecteerd en gewaardeerd voelen. Wanneer je de onderliggende boodschap begint te horen, verandert het conflict van karakter — van strijd naar contact.
Het conflict is gezond wanneer het eindigt met een vorm van verduidelijking, zelfs als het niet volledig is opgelost. Wanneer beide partijen zich meer gezien voelen daarna dan daarvoor. En wanneer je er daarna om kunt lachen — of op zijn minst wat gemakkelijker kunt ademhalen.
Wanneer het conflict giftig wordt
Gottman identificeerde vier communicatiepatronen die hij "de vier ruiters" noemde — minachting, kritiek op karakter, defensiviteit en muren. Deze patronen zijn niet alleen onplezierige momenten; zij zijn systematische manieren om contact af te sluiten. Als de conflicten in je relatie herhaaldelijk eindigen met dat één partij zich klein, dom of waardeloos voelt, is het geen gezond conflict — het is een patroon dat aandacht vereist.
Het is ook de moeite waard om op te merken of je over hetzelfde steeds opnieuw ruzie maakt zonder vooruit te gaan. De herhaling is niet het probleem op zich — veel thema's in een relatie zijn chronisch. Maar als er nooit nieuw begrip ontstaat, kan het een teken zijn dat je nieuwe hulpmiddelen of een nieuw perspectief nodig hebt.
Dus volgende keer dat je het oneens bent, stop dan even en stel jezelf de vraag: Zijn we in strijd met elkaar — of zijn we twee mensen die beter proberen te begrijpen? Deze vraag alleen kan al de richting van het gesprek veranderen. Wat is het conflict in je relatie dat je misschien al te lang vermijdt?
AIA knows these theories and can help you understand them in your own situation.
Open AIA →