คุณคงเคยเจอแบบนี้ใช่ไหม รู้ว่าต้องเปลี่ยนบางอย่าง อยากเปลี่ยนด้วย แต่ก็ไม่เกิดขึ้นซักที
นี่ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่เป็นเรื่องของชีววิทยา นักจิตวิทยา James Prochaska ได้ทำการวิจัยเรื่องนี้มาเป็นสิบๆ ปี
ห้าขั้นตอน
1. ก่อนตระหนัก — "ฉันไม่มีปัญหาอะไร"
คุณไม่รู้ตัวว่ามีอะไรที่ต้องเปลี่ยน หรือรู้แต่ไม่อยากจะยอมรับ คนรอบตัวอาจจะเห็นชัดกว่าคุณด้วยซ้ำ
การไปเบียดเค้นคนในขั้นตอนนี้จะไม่มีผล เพราะเขายังไม่พร้อม
2. เริ่มตระหนัก — "บางทีฉันอาจจะมีปัญหา"
คุณเริ่มเห็นแล้ว เริ่มชั่งน้ำหนักข้อดีข้อเสีย "บางทีควรจะทำอะไรซักอย่าง — แต่ยังไม่ใช่เดี๋ยวนี้"
ขั้นตอนนี้อาจจะยาวมาก บางคนติดอยู่ที่นี่เป็นปีๆ
3. เตรียมตัว — "ฉันอยากเปลี่ยนแปลง"
คุณพร้อมที่จะลงมือแล้ว เริ่มหาข้อมูล หาวิธีการ อาจจะเล่าแผนการให้คนอื่นฟัง
นี่คือขั้นตอนที่สำคัญที่สุด — แต่คนส่วนใหญ่มองข้าม หลายคนข้ามจากขั้น "เริ่มตระหนัก" ไปขั้น "ลงมือทำ" เลย นี่แหละเป็นเหตุผลที่การเปลี่ยนแปลงไม่ยั่งยืน
4. ลงมือทำ — "ฉันเริ่มทำแล้ว"
คุณทำจริงๆ เปลี่ยนพฤติกรรม ความคิด หรือรูปแบบการใช้ชีวิต ใช้พลังงานและความตั้งใจมาก
5. รักษาผล — "ฉันยึดมั่นกับสิ่งใหม่"
พฤติกรรมใหม่กำลังจะกลายเป็นนิสัย แต่การกลับไปเป็นแบบเดิมเป็นเรื่องปกติ — ไม่ใช่สัญญาณแห่งความล้มเหลว
การกลับไปเป็นแบบเดิมเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ
Prochaska พบว่าคนส่วนใหญ่จะผ่านขั้นตอนเหล่านี้หลายรอบก่อนที่การเปลี่ยนแปลงจะติดตัว การกลับไปเป็นแบบเดิมไม่ได้หมายความว่าคุณต้องเริ่มใหม่ตั้งแต่ศูนย์ — คุณเริ่มจากจุดที่มีประสบการณ์มากขึ้น
สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ
การเปลี่ยนแปลงต้องการความซื่อสัตย์กับตัวเองว่าคุณอยู่ในขั้นตอนไหน ไม่ต้องรีบลงมือทำถ้าคุณยังไม่ได้อยู่ในขั้นเตรียมตัว
ก้าวแรกไม่ใช่การลงมือทำ — แต่เป็นความซื่อสัตย์
คำถามเพื่อการใคร่ครวญ
คุณอยู่ในขั้นตอนไหนกับการเปลี่ยนแปลงที่คุณต้องการมากที่สุด?
อะไรทำให้คุณติดอยู่ในขั้น "เริ่มตระหนัก"?
ต้องมีอะไรเพิ่มเติมถึงจะทำให้คุณพร้อมสำหรับการเตรียมตัว?
หากคุณต้องการผู้ช่วยในการไตร่ตรองคำถามเหล่านี้ หรือต้องการการสนับสนุนในการเดินทางสู่การเปลี่ยนแปลง AIA ยินดีเป็นคู่คิดส่วนตัวที่จะช่วยให้คุณค้นหาขั้นตอนที่เหมาะสมและหาทางผ่านไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน
AIA knows these theories and can help you understand them in your own situation.
Open AIA →