Flestir okkar höfum tilfinningu fyrir því hvernig slæmt samband lítur út. En hvað með það heilbrigt? Það er furðulega erfitt að setja það í orð — og samt er það einmitt það sem margir okkar sótt eftir. Heilbrigt samband er ekki fullkomið. Það er ekki án átaka, misskilnings eða erfiðra tímabila. Það er eitthvað annað og miklu blæbrigðaríkara en rómantísk draumur sem við gætum alist upp með.
Öryggi er grundvöllurinn — ekki eldurinn
Margir tengja gott samband við róf: fiðrildi í kviðnum, óendanleg þökkun, tilfinning um að heimurinn sé aðeins fyrir ykkur tvo. En rannsóknir benda í aðra átt. Sálarfræðingurinn John Gottman, sem hefur rannsakað pör í áratugi, komst að því að það eru ekki ástir sem halda sambandi saman — það eru vinátta, virðing og geta til að bæta upp eftir átaka. Heilbrigt samband einkennis af grundvallaröryggi: að þú getir verið þig sjálfan án þess að óttast að verða hafnað eða fyrir því að verða gert að æti. Það er ekki leiðinlegt — það er frelsis.
Tengingakenning, þróuð af John Bowlby og víðarþróuð af Sue Johnson, styður þetta. Þegar við finnum fyrir öryggi í sambandi okkar, þökkumst við að rannsaka heiminn, segja það sem við hugsum og jafnvel vera ósammála — vegna þess að við vitum að bönd halda. Öryggi endar ekki rómantíkinni. Það eru bestu forsendur hennar.
Áköf tilheyra sambandinni — það er sú leið sem þið meðhöndlið hana á sem skiptir máli
Heilbrigt samband er ekki samband án átaka. Það er samband þar sem þið hafið lært — eða eruð að læra — að sigla um ósammála án þess að niðurlækka hvern annan. Gottman greinir á milli þess sem hann kallar "leysanleg vandamál" og "eilíf vandamál". Flestir áköf í sambandi tilheyra síðari flokki: þeir snúast um grundvallarmunaðir á gildum, þörfum eða persónuleika. Þeir hverfa ekki. En heilbrigð pör læra að lifa með þeim með húmori, viðtöku og virðingu.
Það snýst ekki um að vinna röksemdafærslu. Það snýst um að skilja hvern annan betur — jafnvel þegar það er erfitt. Og það snýst um að koma aftur til hvors annars eftir það.
Tveir heilir menn — ekki tveir hálfir
Ein þeirrar djarflegustu goðsögnar um ást er hugmyndin um að réttur maður eða kona "geri þig heila". Það hljómar fallega, en það leggur gríðarstóran þrýsting á aðra persónu — og á sambandið. Í heilbrigðum samböndum eru báðir aðilar einstaklingar með eigin áhugamál, vini, draumum og mörk. Þeir velja hvern annan ekki af nauðsyn, heldur af lyst. Þeir styðja vöxt hvors annars en takmarka hann ekki.
Það þýðir ekki að maður geti ekki þurft á maka sína að halda eða fundið sig ófullnægjandi á tímabili. Við gerum það allir. En grundvöllurinn er tveir menn sem mætast sem jafnir — ekki tveir sem bjarga hvorum öðrum.
Heilbrigt samband er ekki ákvörðunarstaður sem þú nærð einu sinni og endalaust. Það er eitthvað sem þið búið til stöðugt — með athygli, vilja og forvitni á hvor annan. Svo spurningin er kannski ekki bara: "Er mitt samband heilbrigt?" — heldur líka: Hvað geri ég, og hvað gerum við, til þess að það blómi?
AIA knows these theories and can help you understand them in your own situation.
Open AIA →