Er zijn weinig plekken waar schaamte dieper zit dan in onze seksualiteit. En dat is niet toevallig.
Vanaf zeer jonge leeftijd leren we — door stilte, blikken, opmerkingen en cultuur — wat acceptabel is om te voelen, te verlangen en te doen. En het meeste wat we leren, gaat over beperking. Over wat je niet hoort te doen.
Wat is schaamte eigenlijk?
Schaamte is niet hetzelfde als schuld. Schuld zegt: ik heb iets fout gedaan. Schaamte zegt: ik ben fout. Dat is een fundamenteel verschil.
Schuld kan leiden tot verandering en herstel. Schaamte leidt tot verbergen. Wanneer we ons schamen over onze seksualiteit — over wat we begeren, wat we fantaseren, wat we niet prettig vinden, tot wie we aangetrokken worden — verbergen we dat deel van onszelf. Ook voor onszelf.
Waar komt seksuele schaamte vandaan?
Die komt van veel plaatsen. Van opvoeding en religie. Van cultuur en media die ons vertellen hoe het juiste lichaam, het juiste verlangen en het juiste seksleven eruit moeten zien. Van ervaringen waarbij we zijn afgewezen, belachelijk gemaakt of gekwetst.
Veel mensen dragen schaamte over iets waar ze zich helemaal niet voor zouden moeten schamen. Over het hebben van een lage seksdrive — of een hoge. Over aangetrokken worden tot hetzelfde geslacht. Over het hebben van een lichaam dat niet voldoet aan het ideaal. Over het niet hebben beleefd van een orgasme. Over het hebben meegemaakt van iets wat ze niet kozen.
Wat doet schaamte met ons?
Schaamte isoleert. Het vertelt ons dat we alleen zijn met wat we voelen — dat iedereen anders het op orde heeft, en dat wij de enigen zijn die worstelen. Dat is een leugen. Maar schaamte is goed in ons van het tegendeel overtuigen.
Schaamte blokkeert ook genot en nabijheid. Het is moeilijk om aanwezig te zijn in je lichaam en in het contact met een ander, wanneer een deel van jou bewaakt en oordeelt.
Wat helpt?
De eerste stap is het benoemen. Zeggen — tegen jezelf of tegen iemand die je vertrouwt — dat er iets is waar ik me voor schaam. Niet om het meteen op te lossen, maar omdat schaamte een deel van haar kracht verliest wanneer ze gezien wordt.
De volgende stap is nieuwsgierigheid in plaats van oordeel. Je afvragen: waar komt deze schaamte vandaan? Is ze van mijzelf — of heb ik haar geërfd?
Jij bent niet jouw schaamte. En je bent niet alleen.
AIA knows these theories and can help you understand them in your own situation.
Open AIA →