Bạn có bao giờ cảm thấy ham muốn tình dục của mình như... biến mất không? Hoặc ngược lại — đột nhiên nó quay trở lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết? Bạn không hề đơn độc. Libido là một trong những hiện tượng con người phổ biến nhất mà chúng ta biết, thế nhưng đó lại là điều mà nhiều người trong chúng ta âm thầm gánh chịu — với sự bối rối, xấu hổ hoặc lo lắng. Nhưng libido không phải là vấn đề cần được giải quyết, cũng không phải mục tiêu cần đạt được. Nó là một tín hiệu. Và nó đang nói với chúng ta điều gì đó quan trọng, nếu chúng ta sẵn sàng lắng nghe.
Libido thực sự là gì?
Từ "libido" có nguồn gốc từ tiếng Latin và đơn giản có nghĩa là "ham muốn" hoặc "khao khát". Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta dùng từ này để chỉ ham muốn tình dục — động lực bên trong kéo chúng ta hướng tới sự gần gũi, thân mật và sex. Nhưng libido không chỉ đơn thuần là vấn đề hormone và sinh học. Đó là sự tương tác giữa cơ thể, tâm trí và các mối quan hệ.
Về mặt sinh học, các hormone như testosterone và estrogen đóng vai trò trung tâm — và điều này áp dụng cho tất cả các giới tính. Nhưng nghiên cứu cho thấy các yếu tố tâm lý và xã hội cũng quan trọng không kém. Nhà nghiên cứu tình dục người Mỹ Emily Nagoski trong cuốn sách Come as You Are mô tả libido như một hệ thống gồm hai phần: một "bàn đạp ga" (những gì khơi dậy ham muốn) và một "phanh" (những gì dập tắt nó). Ở nhiều người, phanh hoạt động mạnh hơn nhiều so với những gì họ nhận ra — và điều này có hậu quả đối với ham muốn, mặc dù cơ thể thực sự đã sẵn sàng.
Tại sao libido thay đổi — và điều gì ảnh hưởng đến nó?
Câu trả lời ngắn gọn là: rất nhiều thứ. Stress là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến ham muốn tình dục thấp. Khi chúng ta ở trong chế độ sinh tồn liên tục, cơ thể ưu tiên sự sống còn hơn là sinh sản — và ham muốn lặng lẽ rút vào hậu cảnh. Điều tương tự xảy ra khi thiếu ngủ, lo âu và trầm cảm.
Nhưng libido cũng thay đổi hoàn toàn tự nhiên trong suốt cuộc đời. Thai kỳ, mãn kinh, những thay đổi hormone trong chu kỳ kinh nguyệt, thuốc men mới — tất cả những yếu tố này đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến ham muốn. Và còn có động lực học trong các mối quan hệ nữa. Nghiên cứu cho thấy rằng sự quen thuộc, căng thẳng trong mối quan hệ, và thiếu giao tiếp đều có thể làm giảm ham muốn theo thời gian.
Điều quan trọng cần nhớ là không có mức libido "bình thường" nào cả. Một số người có ham muốn cao, người khác thấp, và cả hai đều hoàn toàn bình thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi có sự khác biệt giữa mong muốn của bạn và thực tế của bạn — hoặc giữa bạn và đối tác.
Nếu bạn đang phải vật lộn với những thay đổi trong ham muốn tình dục, hãy nhớ rằng đây là một phần tự nhiên của việc làm người. Và nếu bạn cần hỗ trợ để hiểu rõ hơn về bản thân và các mối quan hệ, AIA - trợ lý AI cá nhân của bạn luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tế nhị, không phán xét.
AIA knows these theories and can help you understand them in your own situation.
Open AIA →